Jak wspierać seniorów w trakcie pandemii koronawirusa?

Sytuacja izolacji społecznej, w której niespodziewanie się znaleźliśmy oddziałuje na nas wszystkich. Dzięki nowoczesnym technologiom i możliwościom komunikacji interaktywnej zamknięcie w domu zdaje się być trochę łatwiejsze. Zwykły chleb czy jajka wiejskie możemy kupić z dostawą do domu, a święta z rodziną spędzić za pomocą komunikatorów i videokonferencji. Jest jednak część społeczeństwa pozbawiona tego sposobu kontaktu z innymi. Osoby starsze mają większe trudności z przyswajaniem nowych informacji, w związku z czym preferują znane sposoby i schematy funkcjonowania. Rzadziej podejmują naukę obsługi komputerów, smartfonów czy kart płatniczych, które ułatwiają adaptację w czasie pandemii młodym. Osoby starsze, szczególnie narażone na zakażenie koronawirusem, mocniej niż inni członkowie społeczeństwa zachęcane są do pozostawania w domu. Jednak dla ludzi samotnych wyjście do sklepu, kościoła czy lekarza to jedyna możliwość spotkania z drugim człowiekiem – by zamienić kilka słów czy wymienić uśmiech. W zwykłych warunkach takie  wyprawy to codzienne rytuały realizowane skrupulatnie według określonego planu.

 Aktualna sytuacja burzy precyzyjnie zbudowany schemat ułatwiający życie i określający cele na każdy dzień, a seniorzy ze względu na swoje przyzwyczajenia oraz mniejszą plastyczność mózgu są już mniej elastyczni na zmianę swojego zachowania i trudno im się przystosować do nowych narzuconych zasad. Młodszym trudno jest zrozumieć dlaczego starsza osoba przychodzi codziennie do sklepu po 2 plasterki wędliny, w dodatku o godz. 7,  a nie w wyznaczonym dla seniorów czasie, który zorganizowany został dla ich bezpieczeństwa. 

Strach przed wirusem przegrywa ze strachem przed samotnością i zapomnieniem. Ważne w takiej sytuacji jest wsparcie i troska ze strony innych osób. Ja jako syn, wnuczka, sąsiad, sprzedawczyni, psycholog, ksiądz czy listonoszka możemy zwykłym słowem uczynić czyjeś życie piękniejszym. 

Oto kilka propozycji jak wspierać seniorów w swoim otoczeniu:

  1. Zadzwoń do babci lub dziadka – nawet jeśli dawno tego nie robiłeś. Może to nie być Twoja babcia, a ciocia albo znajomy. Dzwoń codziennie na kilka minut, nawet jeśli rozmowa będzie Cię nudzić. Bądź cierpliwy. To może być jedyne kilka minut na rozmowie z drugim człowiekiem.
  2. Zrób zakupy dla osoby samotnej – może mieszka koło Ciebie ktoś schorowany, kto szczególnie jest narażony na wirusa, a boi się wyjść do sklepu? Może potrzebuje leków, a wstydzi się poprosić o pomoc. Często osoby starsze nie chcą sprawiać kłopotu innym i cierpią w samotności. Wyjdź z inicjatywą.
  3. Uszyj maseczkę 😊 – bardzo dużo pisze się o pomocy dla szpitali i lekarzy w kontekście materiałów ochronnych, jednak w związku z obowiązkiem noszenia maseczek osoby starsze też ich potrzebują. Zorientuj się czy Twoi bliscy lub znajomi są w nie zaopatrzeni. Jeśli masz możliwości – uszyj maseczkę (proste tutoriale znajdziesz na YouTube) lub pomóż ją zorganizować.
  4. Informuj – przekazuj aktualne informacje i zalecenia dotyczące sytuacji, przypominaj o konieczności pozostania w domu. Przygotuj listę organizacji i instytucji, które pomagają w tym czasie, np. wiele MOPS-ów oraz organizacji pozarządowych organizuje darmowe posiłki dla seniorów i osób samotnych, które dowożą do domu, w wielu miastach odbywa się akcja Widzialna Ręka, w której wolontariusze pomagają w załatwianiu różnych rzeczy, z podobnymi sprawami można zwrócić się do harcerzy z ZHP czy ZHR. Organizacje non-profit świadczą też darmowe usługi psychologiczne lub prawne w ramach wsparcia kryzysowego w czasie pandemii.
  5. Umów na poradę lekarską – dużym wyzwaniem dla seniora jest w obecnej sytuacji kontakt z lekarzem. Większość przychodni jest zamknięta, a lekarze świadczą usługi przez telefon lub mail. Pomóż w tym kontakcie osobie potrzebującej i wesprzyj dobrym słowem, kiedy nie uda się zrealizować sprawy po jej myśli. Wizyta u lekarza to dla wielu starszych osób nie tylko leczenie ciała, ale i duszy.

Dla osób w pełni sił to są dość proste zadania – wybrać numer telefonu, poszukać informacji w internecie. Jedyny koszt to trochę czasu. Mimo, że mamy wielu fantastycznych aktywnych seniorów, są też tacy którzy potrzebują trochę więcej naszego wsparcia. Wszyscy są ważnym elementem naszego świata. Niosą ze sobą pamięć o przeszłości, wiedzę i doświadczenie pokoleń, a także uczą pokory do życia – przecież każdy z nas kiedyś będzie seniorem.


Autorka: mgr Aleksandra Mroczek – psycholog seniorów, diagnosta-badania neuropsychologiczne w AlmaMedic